UTANMAK FARKLI BİR GÜZELLİK Mİ?
Hayâ sıyrılmış inmiş, öyle yüzsüzlük ki her yerde,
Ne çirkin yüzleri örtermiş, meğer o incecik perde.
Mehmet Akif ERSOY
Utanma; Utanç, hicap, Utanma duygusu, utanma hissi. Kendini kusurlu bilip insanlar arasından çekilme anlamlarına gelir. Utanma, hayâdan ileri gelir. Utanma duygusu taşıyan bir kimse, sadece insanların gördüğü yerde değil, insanların görmediği yerde de kötülükten kaçınan kimsedir. Böyle kimselerin ruh sağlıkları yerinde, vicdanları rahattır.
Ahlâkı geliştiren, besleyen ve ileri götüren fıtrî insan­lık vasıflarından biri de utanmaktır. İffet ve namusun kirlenmesine, şeref ve haysiyetin lekelenmesine mâni olan şey, hayâdır, utanmaktır. Utanma duygusu, ahlâklılığın en yalın duygularındandır Hayânın imandan olduğunu belirten Efendimiz, “Utanmadıktan sonra istediğini yap” buyurarak hayânın ne derece çirkinlikleri frenleyici, hayâsızlığın ise e kadar kötü yollara sürükleyici birer unsur olduğunu belirtmiştir. HazretiAli de “Hayâ elbisesini giyinen kimsenin, halk ayıbını göremez.” Der.
 Hayâ konusunda psikolojik ve ahlâkî tahliller yapan.  On altıncı yüzyıl Osmanlı dünyasının en velud müelliflerinin başında gelen Kınalızâde Ali Çelebi, başeseri olan Ahlâk-ı Alâî isimli eserinde hayâyı şöyle tanımlar: “ Utanma, edebe zıt olan olaylar meydana gelince, kalbin hassasiyet kazanması ve ızdırap duymasıdır”. Edep ve hayâdan mahrum olan insan, her türlü iğrenç işlere girişir. Toplumun irfan ve hikmet yönünden gelişimi, utanmak hissinin canlı bir şekilde yaygın olmasıyla yakından alakalıdır.
Hatta Aristotales, "Kadınlarda en çok sevilecek şey nedir?" sorusuna "Yüzlerinde hayâdan dolayı ortaya çıkan kırmızılık" cevabını vermiştir.
Gazzâli’ye göre çocuğun mahcûbiyet duyup bazı fiilleri terk etmesi onda akıl ışığının parlamaya başladığının bir göstergesidir. Gazzâli bu noktadan itibaren çocuğun eğitimiyle ilgilenmenin önemini belirterek bu eğitime ilginç bir şekilde yemek ve sofra adabıyla başlanmasını tavsiye eder.
 Rahmetli Üstat Necip Fazıl, bir konferansında, “Pek yakında utanmaktan utanan bir nesil gelecektir ”diyerek gençler üzerinde ki hassasiyetini dile getirmiştir. Fakat böyle de olsa; utancından, utangaçlığın vermiş olduğu mahcubiyetten dolayı yüzleri kızaran, mahcup ve mahzun güzelliklerde olan gençliğimiz de yok değildir. Sonuç itibariyle utanmak, insanın kalitesini gösteren bir güzelliktir. Biz, biz olduğumuz sürece, bizi, bizden başka kimse utandıramaz.
 
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
S .Kelebek 2013-05-11 14:53:56

ne insanlar gördüm üzerinde elbise yok.. nice elbiseler gördüm içinde insan yok. gözünden yaşlar süzülürken sakın utanma!..


Avatar
T.Akar 2013-05-11 17:01:32

Utanmak örtünmenin yanında, ahlakla da ilgilidir.

Avatar
İSMAİL HAYAL 2013-05-15 10:08:37

Üstadım çağın en önemli yarasına parmak bastınız. Birkaç kez okunması ve çok ders çıkarılması gereken bir yazı olmuş. Eline ve yüreğine sağlık. Aslına bakılacak olursa haya imandan gelir. Utanmak ise gerçekten çok önemli bir erdemdir.

Avatar
halit şen 2013-05-21 00:06:39

Bence hayatın gayesi haya ve edebli yaşama ameliyesidir.Bu husus yazıda çok güzel naksedilmis....

banner333

banner329

banner309

 
Haber 29 Gazetesi
Herkese Açık grup · 9.162 üye
Gruba Katıl
Haber29.NET Facebook Grubumuza Katılın