Gümüşhane Üniversitesi Tarih Bölümü öncülüğünde yürütülen kapsamlı çalışmalar neticesinde hazırlanan "İlk Çağ’dan Günümüze Gümüşhane Tarihi" adlı eser, okuyucularla buluştu. Şehrin binlerce yıllık zengin geçmişini bilimsel bir disiplin ve metodolojiyle kayıt altına alan çalışma, bugüne kadar parça parça yürütülen araştırmaları tek bir ana başvuru kaynağında bir araya getirme özelliği taşıyor.
Doç. Dr. Merve Karaçay Türkal’ın editörlüğünü üstlendiği dev eser, alanında uzman akademisyen ve araştırmacıların ortak mesaisiyle yerel tarih literatürüne kazandırıldı.
ANTİK ÇAĞLARDAN CUMHURİYET’E KAPSAMLI İNCELEME
Beş ana bölüm ve 18 alt başlıktan oluşan çalışma, Gümüşhane ve çevresinin tarihsel serüvenini İlk Çağ’dan 1950’li yıllara kadar geniş bir yelpazede inceliyor:
Eski Çağ Bölümü: Karaz Kültürü, Urartu, Pers ve Pontos hakimiyetlerinin yanı sıra bölgenin stratejik önemi detaylandırıldı. Özellikle Roma İmparatorluğu'nun bölgedeki askeri üssü olan Satala Garnizonu, arkeolojik veriler eşliğinde ele alındı.
Orta Çağ Bölümü: Bizans döneminden Selçuklu, Saltuklu ve Mengücekli süreçlerine geçiş, Kelkit Vadisi’nin jeopolitik konumu ve Çepni Türkmenlerinin bölgedeki iskân faaliyetleri işlendi.
Yeni Çağ Bölümü: Osmanlı idari yapısı, tahrir ve avârız defterleri ışığında bölgenin demografik yapısı ile tarihi madencilik faaliyetleri analiz edildi.
Yakın Çağ & Cumhuriyet Dönemi: Trabzon Vilayet Salnameleri, nüfus kayıtları, seyyah gözlemleri ve Harşit Savunması gibi kırılma noktaları bir araya getirilerek kentin modernleşme süreci aktarıldı.
GENİŞ ARŞİV VE ZENGİN KAYNAK ÇEŞİTLİLİĞİ
Çalışmanın en dikkat çekici yönlerinden birini dayandığı zengin kaynak altyapısı oluşturuyor. Arkeolojik yüzey araştırmaları, Osmanlı mühimme defterleri, seyahatnameler, maarif istatistikleri ve belediye kayıtları gibi çok sayıda resmi belgenin titizlikle incelenmesi, esere multidisipliner bir nitelik kazandırdı.
REKTÖR PROF. DR. OKTAY YILDIZ: "GÜMÜŞHANE SÖNMEYECEK BİR OCAKTIR"
Eserin takdim yazısında değerlendirmelerine yer verilen Gümüşhane Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Oktay Yıldız, kitabın kent tarihi açısından önemli bir boşluğu doldurduğunu vurguladı.
Rektör Prof. Dr. Yıldız açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Gümüşhane’nin maziye sarkan köklerine dair yapılan çalışmalar uzun yıllar boyunca parça parça bir görünüm arz etmiştir. Antik çağlardan Cumhuriyet'in ilk yıllarına uzanan o muazzam zaman dilimini bütüncül bir manzume halinde ele alan kapsamlı bir başvuru kaynağının eksikliği hissedilmekteydi. Elinizdeki bu eser, Gümüşhane’nin tarihî derinliğini ilmî bir disiplinle kayıt altına almak amacıyla vücuda getirilmiştir. Gümüşhane, sadece bir şehir değil; bir duyuş, bir duruş ve sönmeyecek bir ocaktır."
Rektör Yıldız, eserin hazırlanmasında emeği geçen editör Doç. Dr. Merve Karaçay Türkal, Öğr. Gör. Serhat Doğan ve tüm akademisyenlere katkılarından dolayı teşekkür etti.
