Gümüşhane'yi anlatmak, bir şehri anlatmaktan fazlasıdır. Gümüşhane'yi anlatmak, bir dağın sabrını, bir vadinin hikâyesini, bir milletin alın terini anlatmaktır.
Harşit Vadisi'ne şöyle bir tepeden baktığınızda, sadece evler görmezsiniz. Binlerce yıllık bir tarihi görürsünüz.
Şehrimizin adı boşuna Gümüşhane değil. Eski adı Argyroupolis, yani "Gümüş Şehir" idi. Çünkü bu topraklar yüzyıllarca Osmanlı'nın, hatta Roma'nın, Bizans'ın gümüşünü verdi. Hane, "ocak" demektir. Yani biz aslında "Gümüş Ocağı"nın çocuklarıyız.
Bir zamanlar şehrimiz bugünkü yerinde değildi. Süleymaniye'deydi. O dar sokaklarda, taş evlerde, hanlarda, camilerde koca bir maden medeniyeti yaşardı. İpek Yolu'ndan geçen kervanlar burada konaklar, tüccarlar burada soluklanırdı. Evliya Çelebi bile seyahatnamesinde buradan "gümüşü bol, havası güzel bir şehir" diye bahsetmişti.
Sonra zaman değişti. Madenler yavaş yavaş sustu. Şehir, Harşit'in kenarına, bugünkü yerine indi. Ama Gümüşhane ruhunu hiç kaybetmedi.
Bugün Süleymaniye'deki eski evlere bakın. Karaca Mağarası'na, Tomara'ya, Zigana'ya bakın. Hepsi bize aynı şeyi fısıldar: "Biz pes etmedik."
Evet, madenimiz belki eskisi gibi değil. Ama bizim asıl madenimiz hâlâ duruyor: İnsanımız.
Gümüşhane insanı dağ gibidir. Sert görünür ama yüreği yumuşaktır. Mert'tir, vefalıdır, sözünün eridir. Gurbette de olsa gözü hep bu dağlardadır.
İşte bu yüzden Gümüşhane, adı gümüş ama yüreği altın bir şehirdir.
Biz bu şehre sadece doğmadık, bu şehre borçluyuz. Onu anlatmak, onu yaşatmak hepimizin görevidir.
Kalın sağlıcakla.
Ziya Yapar
Sair/Yazar
