ahtar Parti Gümüşhane İl Başkanı Muhammet Kaya, Türkiye’nin sosyal güvenlik sisteminde yaşanan "aktif/pasif" dengesizliğine dikkat çekerek, evde bakım emeği veren milyonlarca vatandaşın emeklilik hakkından mahrum bırakılmasının sistemin en büyük açığı olduğunu vurguladı. Kaya, 2026 yılına girerken sosyal güvenlikte popülist adımlar yerine yapısal bir dönüşümün zorunlu olduğunu belirtti.
Sosyal Güvenlikte Aktif-Pasif Dengesi Kırılma Noktasında
Türkiye’deki mevcut emeklilik sisteminin prim esaslı "PAYG" (Kullandıkça Öde) yapısıyla işlediğini hatırlatan Muhammet Kaya, ideal dengenin 4 çalışanın 1 emekliyi finanse etmesi olduğunu, ancak Türkiye'de bu oranın hızla kötüleştiğini ifade etti. 2002 yılında 2,1 olan aktif/pasif oranının 2025 itibarıyla 1,6’ya gerilediğini belirten Kaya, EYT gibi düzenlemelerin sistemi daha da sıkıştırdığını savundu. Kaya, "İnsanca bir emeklilik için gereken mali sürdürülebilirlik zemini kayıyor; bugünkü çalışanların primleri, yarının emeklilerini taşımakta zorlanıyor," dedi.
"Evde Bakım Emeği Görünür Olmak Zorunda"
Sistemin en büyük mağduriyet alanlarından birinin evde engelli veya yaşlı bakımı üstlenen kesim olduğunu dile getiren Kaya, bu kişilerin 7/24 verdikleri emeğin ekonomik bir karşılığı ve sosyal güvencesi olmadığını söyledi. Mevcut yasaların sadece sigortalı çalışan kadınlara bazı avantajlar sunduğunu, ancak iş hayatına hiç katılamayan "bakım emekçilerini" dışarıda bıraktığını belirten Kaya, Almanya örneğini verdi. Almanya’da bakım sigortasının, evde ücretsiz bakım yapanların primlerini üstlendiğini hatırlatan İl Başkanı, Türkiye’de de benzer bir "Evde Bakım Hizmeti Sigortası" kurulmasının zorunlu olduğunu ifade etti.
Anahtar Parti’nin Sosyal Güvenlik Vizyonu ve Çözüm Planı
Anahtar Parti’nin "Fırsatta Eşitlik, Bölüşümde Adalet" ilkesi çerçevesinde hazırladığı çözüm planını detaylandıran Muhammet Kaya, sosyal güvenlik sistemini rehabilite edecek stratejik adımları paylaştı. Parti programına göre, kayıt dışı istihdamla tavizsiz bir mücadele yürütülerek sistemin prim geliri artırılacak ve istihdam odaklı politikalarla çalışan-emekli dengesi yeniden kurulacak. Popülist düzenlemelerden kaçınılarak, yaş ve süre eşitliğini esas alan, ödenen primle uyumlu adaletli bir aylık yapısına geçilecek.
Kaya, özellikle "Gümüş Ekonomi" yaklaşımını sisteme entegre edeceklerini belirterek; evde bakım, rehabilitasyon ve uzun dönemli bakım sigortası gibi alanların SGK bünyesinde özel bir statüye kavuşturulacağını müjdeledi. Bu kapsamda, askerlik ve doğum borçlanmasına benzer bir "Bakım Borçlanması" modelinin hayata geçirileceğini, böylece evde bakım yükü taşıyan vatandaşların geçmişe dönük haklarını kazanabileceklerini söyledi. Ayrıca, bireysel emeklilik mekanizmalarının genişletilerek vatandaşın kayıt dışı arayışlardan korunacağını ve her bireyin sürdürülebilir bir güvence şemsiyesi altına alınacağını sözlerine ekledi.