İYİ Parti Genel Başkan Başdanışmanı Prof. Dr. Zafer Ulutaş, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin Türkgün gazetesinde yayımlanan “50 Maddede Terörsüz Türkiye” başlıklı manifestosu ile 10 Ağustos 2026 tarihinde TBMM’de kabul edilen 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun’a ilişkin kapsamlı değerlendirmelerde bulundu.

Ulutaş, söz konusu düzenlemelerin ve siyasi açıklamaların kamuoyuna yeterince şeffaf aktarılmadığını savunarak, DEM Parti’nin talepleriyle benzerlik taşıyan kavramların yeni bir söylemle sunulduğunu ileri sürdü. Siyasetin tutarlılık ve millete karşı hesap verebilirlik ilkeleri üzerine inşa edilmesi gerektiğini ifade eden Ulutaş, "Terörün sona ermesine elbette karşı değiliz. Ancak kalıcı çözüm; teslimiyetle, taviz zinciriyle veya milletten gizlenen pazarlıklarla değil, hukuk, adalet ve devlet kararlılığıyla mümkündür" değerlendirmesinde bulundu.

"Geçmişteki Süreçlerden Farklıyız Söylemi Soru İşaretleri Doğuruyor"
Prof. Dr. Zafer Ulutaş, Devlet Bahçeli’nin 50 maddelik manifestosunun ilk bakışta millî bir vizyon belgesi izlenimi verdiğini ancak DEM Parti’nin uzun süredir dile getirdiği taleplerle birlikte ele alındığında kavramsal bir dönüşüm içerdiğinin görüldüğünü ileri sürdü.

Manifestonun 4 ve 8’inci maddelerinde sürecin geçmişteki çözüm ve açılım süreçlerinin tekrarı olmadığı, dış dayatmaya değil millî iradeye dayandığının savunulduğunu belirten Ulutaş, 15 ve 39’uncu maddelerde ise teslimiyet, taviz ve pazarlık bulunmadığı ile anayasal bütünlüğün tartışmaya açılmayacağının ilan edildiğini hatırlattı. Ulutaş, bu beyanların sahadaki gelişmelerle ne ölçüde örtüştüğünün sorgulanması gerektiğini dile getirerek şunları kaydetti:

"Manifestonun 6, 7, 11, 12 ve 13’üncü maddelerinde sıralanan gelişmeler, 1 Ekim 2024’teki tokalaşmadan 2025 yılındaki adımlara uzanan süreci ortaya koymaktadır. Sürecin siyasi zeminini oluşturan aktör bizzat MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’dir. Geçmişte en ağır ifadelerle eleştirilen yaklaşımların bugün farklı kavramlarla savunulması ciddi bir siyasi tutarsızlık oluşturmaktadır. Ayrıca 32 ve 33’üncü maddelerde komisyon çalışmaları ve Meclis zeminindeki müzakerelere yer verilirken 'pazarlık yok' denilmesi kamuoyunun cevap beklediği temel çelişkilerden biridir."

"DEM Parti’nin Talepleri Milliyetçi Söylemle Yeniden Sunuluyor"
Manifestodaki temel çelişkilerden birinin kimlik, kardeşlik ve ortak vatandaşlık vurgularında ortaya çıktığını savunan Ulutaş, DEM Parti’nin etnik kimliklerin tanınması ve farklılıkların anayasal zeminde ele alınması yönündeki talepleriyle, manifestonun 5, 16 ve 46’ncı maddelerinde yer alan "bin yıllık kardeşlik hukuku" ve "farklılıkları çatışma nedeni hâline getirmemek" ifadelerinin belirli noktalarda örtüştüğünü ileri sürdü.

Özellikle 46’ncı maddede millî birliğin farklılıkların yok sayılması anlamına gelmediğinin belirtilmesine dikkat çeken Ulutaş, ayrıca kamuoyuna yansıyan açıklamalarda Abdullah Öcalan için "barış süreci ve siyasallaşma koordinatörlüğü" adıyla önerilen statünün, DEM Parti’nin hukuki statü talebiyle aynı tartışma zemininde buluştuğunu savundu. Ulutaş, bir tarafın süreci "Barış ve Demokratik Toplum", diğer tarafın ise "Terörsüz Türkiye" olarak adlandırmasının kavramsal benzerlikler açısından sorgulanması gerektiğini ifade etti.

7595 Sayılı Kanun ve Meclis’teki 467 Oy Değerlendirmesi
Sürecin en somut hukuki adımının 10 Ağustos 2026 tarihinde kabul edilen 7595 sayılı Kanun olduğunu belirten Prof. Dr. Zafer Ulutaş, kanunun 1, 3, 6 ve 7’nci maddelerinin; silahların teslimi, örgütün fiilî varlığının sona ermesine bağlı adli düzenlemeler, izleme mekanizmaları ve yeni yasal adımlar açısından bir çerçeve çizdiğini aktardı.

Kanunun DEM Parti’nin bütün taleplerini karşılamasa da çerçeve yasa ve demokratik entegrasyon gibi başlıklarda benzerlikler taşıdığını ileri süren Ulutaş, TBMM’de 467 oyla kabul edilmesine ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:

"Çoğunluk bir düzenlemeyi yasalaştırabilir; ancak uygulamanın nasıl izleneceği ve hesabın kime verileceği sorularını ortadan kaldırmaz. Meşruiyet, yalnızca oy sayısıyla değil, açıklık ve denetimle de güçlenir. Bir düzenlemenin gerçek niteliği adıyla değil, maddeleri ve uygulamada ortaya çıkaracağı sonuçlarla belirlenir."

"Dış Baskılar İç Siyaseti Şekillendirmemeli, Milliyetçilik Esnetilemez"
Manifestonun 21-26’ncı maddelerinde küresel güç dengeleri ve vekâlet savaşlarına, 43’üncü maddesinde ise Irak ve Suriye’deki gelişmelere atıf yapıldığını hatırlatan Ulutaş, bölgesel risklerin yeni bir iç siyasi sürecin gerekçesi hâline getirilmemesi gerektiğini savundu. 17 ve 18’inci maddelerdeki Türk milliyetçiliği tanımına da değinen Ulutaş, millî egemenlik, üniter devlet, hukuk devleti ve bağımsızlık ilkelerinin günlük siyasi hesaplara göre esnetilemeyeceğini vurguladı.

İYİ Parti’nin Süreci Reddetme Gerekçeleri: Üç Temel Neden
İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu’nun söz konusu düzenlemeyi "ihanet belgesi" olarak nitelendirerek kabul etmeyeceklerini ilan ettiğini, İYİ Parti milletvekillerinin Genel Kurul’da kanuna "hayır" oyu verdiğini ve partinin 81 ilde eş zamanlı basın açıklamalarıyla itirazını dile getirdiğini hatırlatan Ulutaş, süreci reddetmelerinin üç temel nedenini şöyle sıraladı:

Süreç milletten saklanmıştır: Milletin temsilcilerinden gizlenen kanun metninin İmralı tarafından bilindiği yönündeki değerlendirmeler şeffaflık konusunda soru işaretleri doğurmaktadır. Meclis’in bilgilendirilmediği bir süreç yalnızca adı konularak millî iradeye dayandırılamaz.

Tavizler yeni taleplere zemin hazırlayabilir: Bugün sınırlı bir düzenleme olarak sunulan adımlar yarın daha geniş taleplerin gerekçesine dönüştürülme riski taşımaktadır. Silahsızlanma hedefi devletin hukuk ve egemenlik kararlılığını zayıflatmanın gerekçesi olamaz.

Üniter devlet ve Cumhuriyet’in temel ilkeleri pazarlık konusu yapılamaz: Anayasa’nın değiştirilemez hükümleri, devletin üniter yapısı ve Cumhuriyet’in kurucu değerleri hiçbir siyasi sürecin gerekçesiyle tartışmaya açılamaz.

Prof. Dr. Zafer Ulutaş, açıklamasını "Türk milletinin geleceği, günlük siyasi hesaplara ve jeopolitik sıkışıklıkları aşma uğruna yapılan tercihlere teslim edilemez. Milletimiz, kendi kaderini ilgilendiren kararların hesabını sorma hakkına sahiptir. Bu siyasi çelişkilerin nihai değerlendirmesi de demokratik iradenin tecelli ettiği sandıkta yapılacaktır" sözleriyle tamamladı.