Gümüşhane Üniversitesi Kelkit Aydın Doğan Meslek Yüksekokulu Ulaştırma Hizmetleri Bölümü akademisyenleri Dr. Serdar Okan ve Öğr. Gör. Alperen Ağaç, yapımı devam eden Gümüşhane-Bayburt Havalimanı’nın bölge ekonomisine sağlayacağı katkıları, toplumsal beklentileri ve potansiyel yolcu talebini ortaya koyan kapsamlı bir bilimsel saha araştırması gerçekleştirdi. Gümüşhane, Bayburt ve çevre illerden 685 kişinin katılımıyla yapılan ankette, vatandaşların yüzde 91,8’i havalimanını kullanacağını beyan ederken, tesisin adına ilişkin önerilerde yüzde 40,6 oy oranıyla "Dede Korkut Havalimanı" birinci sırada yer aldı.

Havalimanının inşaat süreci devam ederken kamuoyu algısını ve ulaşım alışkanlıklarını bilimsel verilerle ölçmek amacıyla hazırlanan çalışma; "Gümüşhane-Bayburt Havalimanı İnşasında Toplumsal Algılar, Talepler ve Potansiyel Etkilerinin Değerlendirilmesi ve Bir İsim Önerisi" adıyla kitaplaştırıldı. Dönemin Kelkit Ticaret Odası Başkanı Mustafa Servet Daltaban’ın veri toplama sürecindeki destekleriyle yürütülen araştırmada, 511 çevrim içi ve 322 yüz yüze anket toplandı. Eksik formların elenmesinin ardından elde edilen 685 geçerli anket, SPSS ve nitel veri analiz programı QDA Miner ile analiz edildi. Katılımcıların yüzde 72,8’ini Gümüşhane’de, yüzde 15,4’ünü Bayburt’ta, yüzde 11,8’ini ise çevre illerde ikamet eden vatandaşlar oluşturdu.

Katılımcıların Yüzde 91,8’i Uçuş Yapacak, Yeni Meydan İlk Tercih Oldu
Araştırma verilerine göre, katılımcıların yüzde 91,8’i (629 kişi) Gümüşhane-Bayburt Havalimanı hizmete açıldığında buradan seyahat edeceğini bildirdi. Daha önce en az bir kez uçakla yolculuk yaptığını belirten yüzde 92’lik kesimin (630 kişi) mevcut durumda yüzde 51,1’inin Erzincan, yüzde 28,5’inin ise Trabzon Havalimanı’nı kullandığı tespit edildi. Ayrıca katılımcıların yüzde 30,7’sinin yılda 10 ve üzeri uçuş gerçekleştirdiği kayıtlara geçti.

Havalimanı açıldığında hangi meydanı tercih edecekleri sorulan vatandaşların yüzde 88,5’i (606 kişi) Gümüşhane-Bayburt Havalimanı yanıtını verirken, Trabzon Havalimanı’nı seçenlerin oranı yüzde 6,4’te, Erzincan Havalimanı’nı seçenlerin oranı ise yüzde 5,1’de kaldı.

Ulaşım mesafeleri ve erişim süreleri incelendiğinde yeni yatırımın sağlayacağı zaman tasarrufu çarpıcı biçimde ortaya çıktı:

Kelkit’ten Erzincan Havalimanı’na 78 kilometre, Trabzon Havalimanı’na ise 151 kilometre olan mesafe, yeni havalimanıyla 38 kilometreye ve yaklaşık 29 dakikaya düşecek.

Havalimanına ulaşım süreleri; Köse’den 10, Demirözü’nden 20, Kelkit’ten 29, Bayburt merkezden 37, Aydıntepe’den 45, Şiran’dan 50 ve Gümüşhane merkezden 51 dakika olarak hesaplandı.

"Bir Havalimanının Başarısı Doldurulan Koltuklarla Ölçülür"
Havalimanının operasyonel sürdürülebilirliği açısından yolcu talebinin hayati önem taşıdığına vurgu yapan Öğr. Gör. Alperen Ağaç, araştırma bulgularını şu sözlerle değerlendirdi:

"Bir havalimanının başarısı pistin uzunluğuyla değil, doldurulan koltuklarla ölçülür. Bu araştırma bize bölgede uçuşa hazır bir yolcu tabanı olduğunu gösteriyor. Boş yapılan bir sefer, yakıttan ekip maliyetine kadar milli bir kayıp demek. Bu yüzden talebin nerede yoğunlaştığını önceden bilmek, havalimanını sürdürülebilir kılmanın ilk şartıdır."

Dr. Serdar Okan ise havalimanının olumsuz hava koşullarında çevre iller için stratejik bir alternatif sunacağına dikkat çekerek, "Havalimanının konumu operasyonel açıdan da önemli bir avantaj sunuyor. Kış aylarında hava muhalefeti nedeniyle yaşanabilecek yönelme, yani divert durumlarında, Gümüşhane-Bayburt Havalimanı Erzincan ve Trabzon için alternatif bir meydan olabilir. Bölge halkı için de kış şartlarında ikinci bir seçenek anlamına geliyor" ifadelerini kullandı.

İsim Anketinde "Dede Korkut Havalimanı" Birinci Sırada Yer Aldı
Katılımcılara yöneltilen dört isim önerisi arasında yüzde 40,6 (278 kişi) ile "Dede Korkut Havalimanı" açık ara ilk sıraya yerleşti. Diğer seçeneklerden "Gümüşhanevi Havalimanı" yüzde 32,5, "Lütfi Doğan Havalimanı" yüzde 19,7 ve "Ağlarbaba Havalimanı" yüzde 7,2 oranında destek buldu.

İsim anketinin iki ilin ortak kültürel belleğini yansıtmak amacıyla kurgulandığını belirten Öğr. Gör. Alperen Ağaç, "Bir havalimanının adı, o bölgenin dünyaya söylediği ilk cümledir. İsim önerisini yöre halkının görüşüne sunmamızın nedeni, bu projeye bölgenin kimliğinin ve ortak hafızasının yansımasını istememizdi. Dede Korkut ismi iki ilimizin kültürel belleğinde güçlü bir yere sahip. Sonuç, halkın sahiplenmeye hazır olduğunu gösteriyor. Bu isimlendirme konusunda yetkili kurumların takdiri elbette belirleyici olacaktır" dedi.

Toplumsal Destek Yüzde 96,6: İstanbul ve Ankara İlk Sıradaki Uçuş Noktaları
Araştırmada katılımcıların yüzde 76,9’u havalimanını "çok gerekli", yüzde 19,7’si ise "gerekli" bularak projeye toplamda yüzde 96,6 oranında toplumsal destek verdi. Yatırımın iki kentin ekonomik kalkınmasına kesinlikle katkı sunacağına inananların oranı yüzde 81,5 olurken, katılımcıların yüzde 19,7’si çevre kirliliği, gürültü ve trafik yoğunluğu konusundaki hassasiyetlerini dile getirdi.

Doğrudan uçuş talep edilen destinasyonlar sıralamasında İstanbul yüzde 87,7 ile zirvede yer alırken; Ankara yüzde 79,5, İzmir yüzde 43,9, Antalya yüzde 37,8 ve Adana yüzde 8,6 oranında tercih edildi.

Hava Kargo ile Coğrafi İşaretli Ürünler Pazarlara Ulaşacak
Akademisyenler Dr. Serdar Okan ve Öğr. Gör. Alperen Ağaç, havalimanının uzun vadeli başarısı için açılış döneminde havayolu şirketlerine vergi muafiyeti uygulanması, Ankara üzerinden küçük gövdeli uçaklarla besleyici hat modeli oluşturulması ve bölgenin coğrafi işaretli ürünlerinin hava kargo yoluyla büyük pazarlara ulaştırılması gerektiğini önerdi.

Öğr. Gör. Alperen Ağaç, yatırımın tanıtım misyonuna ilişkin değerlendirmesini "Havalimanı yalnızca bir ulaşım altyapısı değil, bölgenin tanıtım ve iletişim kapısıdır. Kelkit fasulyesinden pestile, Baksı Müzesi'nden Aydıntepe Yeraltı Şehri'ne, Santa Harabeleri'nden Karaca Mağarası'na kadar sahip olduğumuz değerlerin ülke geneline ulaşması için bu kapıyı güçlü bir iletişim diliyle birlikte açmalıyız" sözleriyle tamamladı.