İlim Yayma Cemiyeti Gümüşhane Şubesi tarafından kentin fikri ve kültürel hayatına katkı sunmak amacıyla düzenlenen “Şehir Sohbetleri” programı, dış politika alanında sarsıcı akademik tespitlere sahne oldu. Hüseyin Nihal Atsız Kültürevi’nde gerçekleştirilen ve moderatörlüğünü Dr. Öğr. Üyesi Bülent Bal’ın üstlendiği söyleşide konuşan akademisyen Prof. Dr. Kadir Sancak, Türkiye-Azerbaycan ilişkileri ve Orta Doğu’daki son gelişmeleri ezber bozan bir perspektifle değerlendirdi. Sancak, dış politikada duygusal hamasetten kaçınılarak rasyonel ve eşit stratejik ortaklık zeminine odaklanılması gerektiğinin altını çizdi.

Gümüşhane’de akademik dünyayı, sivil toplum temsilcilerini ve öğrencileri bir araya getiren "Şehir Sohbetleri" dizisinin son oturumunda, "Türkiye-Azerbaycan İlişkileri Nereye Gidiyor? Orta Doğu’da Yaşanan Son Gelişmeler" başlığı masaya yatırıldı. Karabağ Zaferi sonrası Kafkasya’da değişen güç dengelerinin ve Türk dünyasının geleceğinin tartışıldığı programda Prof. Dr. Kadir Sancak, Türkiye kamuoyundaki algı ile sahadaki jeopolitik gerçekler arasındaki farkları çarpıcı örneklerle anlattı.

"Azerbaycan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Değildir"
Dış politikada duygusal söylemler ve romantik okumalar üzerinden yürütülen analizlerin stratejik düzeyde ciddi hayal kırıklıklarına yol açabileceğini ifade eden Prof. Dr. Kadir Sancak, İki Devlet Tek Millet vurgusunun ötesindeki rasyonel tabloya dikkat çekti. İki ülke arasındaki ilişkilerin sanılanın aksine çok daha farklı ve kendine özgü bir boyut izlediğini vurgulayan Sancak, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Bizim zihnimizde kurguladığımız Azerbaycan algısı ile sahadaki jeopolitik gerçeklik birebir aynı değildir. Azerbaycan bir Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti değildir. Bakü yönetimi; Türkiye ile olan münasebetlerini bir 'abi-kardeş' veya himaye ilişkisi üzerinden değil, uluslararası hukuk çerçevesinde eşit iki egemen ortak düzeyinde sürdürme iradesindedir. Türkiye kamuoyunun Azerbaycan’ın iç dinamiklerini ve dış politika rasyonalitesini daha derinlikli ve duygusallıktan uzak şekilde analiz etmesi gerekmektedir."

Karabağ Zaferi Sonrası Değişen Kafkasya Dengesi
Karabağ Savaşı’nın zaferle sonuçlanmasının ardından Azerbaycan’ın uluslararası alanda özgüveninin arttığını ve dış politikada daha bağımsız, çok yönlü ve dengeli bir hat izlemeye başladığını belirten Sancak; Bakü yönetiminin İsrail, Rusya, İran ve ABD ile münasebetlerini tamamen kendi milli menfaatleri doğrultusunda yürüttüğünü kaydetti.

Ermenistan ile yürütülen normalleşme ve sınır kapıları sürecinde Ankara ile Bakü’nün zaman zaman farklı stratejik önceliklerle hareket edebildiğine işaret eden Prof. Dr. Sancak, Azerbaycan’ın Ermenistan anayasasındaki revizyonlar yapılmadan ve kalıcı bir barış anlaşması imzalanmadan Türkiye-Ermenistan sınır kapılarının açılmaması yönündeki haklı beklentisini hatırlattı.

Bölgedeki Rus Etkisi ve Türk Devletleri Teşkilatı’nın Gerçekçi Rolü
Kafkasya’daki sosyo-kültürel dokuya dair akademik verileri paylaşan Prof. Dr. Kadir Sancak, Azerbaycan’ın bağımsızlığının üzerinden 35 yıl geçmesine karşın Rus dilinin ve kültürünün ülkede halen güçlü bir ağırlığa sahip olduğunu belirtti. Sancak, Bakü’de 350’den fazla okulda 150 binin üzerinde öğrencinin Rusça eğitim gördüğüne, buna karşın Türkçe eğitim veren müesseselerin son derece sınırlı kaldığına dikkat çekerek kültürel diplomasinin önemini vurguladı.

Türk Devletleri Teşkilatı’nın (TDT) bölgesel ve küresel misyonuna da değinen Sancak, TDT’ye Avrupa Birliği benzeri üst ulusal bir entegrasyon modeli gibi gerçek dışı anlamlar yüklenmemesi gerektiğini ifade etti. İlişkilerin sürdürülebilirliği için soy ve ortak kimlik vurgusunun tek başına yetmeyeceğini belirten Sancak; güvenlik, ticaret, enerji hatları ve lojistik gibi somut ve karşılıklı çıkar alanlarının inşa edilmesinin şart olduğunu kaydetti.

Başkan Adem Varan’dan Teşekkür ve Değerlendirme
Programın kapanış bölümünde söz alan İlim Yayma Cemiyeti Gümüşhane Şube Başkanı Adem Varan, değerli birikimlerini katılımcılarla paylaşan Prof. Dr. Kadir Sancak’a ve oturumu başarıyla yöneten Dr. Öğr. Üyesi Bülent Bal’a şükranlarını sundu.

Şehir Sohbetleri’nin temel hedefine değinen Varan, şu ifadeleri kullandı:

"İlim Yayma Cemiyeti olarak 'Şehir Sohbetleri' serimizle kentin entelektüel birikimine katkı sunmayı; bölgesel ve küresel meseleleri akademik bir derinlikle ele almayı hedefliyoruz. Farklı fikirlerin özgürce konuşulduğu ve analiz edildiği bu nitelikli ortamları hemşehrilerimizle buluşturmaya kararlılıkla devam edeceğiz."

Program, dinleyicilerin sorularının yanıtlanması ve toplu hatıra fotoğrafı çekiminin ardından sona erdi.

Haber:Gizem Kurt